Viết JD bằng AI: prompt mẫu và cách kiểm tra trước khi đăng

Bạn có thể dùng AI để viết JD (job description, bản mô tả công việc) nhanh hơn, nhưng AI chỉ nên làm bản nháp. Người tuyển dụng vẫn phải tự quyết khoảng lương, tự cắt các yêu cầu không cần thiết và tự rà câu chữ theo luật lao động trước khi đăng. Bài này đưa ra một prompt mẫu, một bản nháp minh họa và danh sách những chỗ cần sửa.

Vì sao không nên đăng thẳng bản JD do AI viết

AI viết JD rất trôi chảy. Vấn đề là nó viết trôi chảy cả những thứ nó không biết. Nó không biết công ty bạn trả lương bao nhiêu, không biết người quản lý thực sự cần kỹ năng gì, và không chịu trách nhiệm nếu tin tuyển dụng có câu chữ phân biệt đối xử.

Khi thiếu thông tin, AI thường lấp chỗ trống bằng những câu nghe quen tai: “lương cạnh tranh”, “môi trường năng động”, “ưu tiên ứng viên trẻ”. Câu đầu tiên vô nghĩa với ứng viên. Câu cuối có thể vi phạm pháp luật.

Vì vậy, cách làm hợp lý là chia việc rõ ràng:

Phần việc	Ai làm
Quyết định khoảng lương, quyền lợi thật, thời gian thử việc	Người tuyển dụng và quản lý trực tiếp
Liệt kê công việc hằng ngày và tiêu chí bắt buộc	Quản lý trực tiếp
Sắp xếp ý, viết câu gọn, đổi giọng văn, dịch sang tiếng Anh	AI
Rà soát pháp lý và sự thật trước khi đăng	Người tuyển dụng

Bước 1: Chuẩn bị dữ liệu đầu vào trước khi mở AI

Chất lượng JD phụ thuộc vào những gì bạn đưa vào. Trước khi viết prompt, hãy ghi ra các thông tin sau. Nếu chưa có, đó là việc cần hỏi quản lý trực tiếp, không phải việc để AI đoán.

1. Tên vị trí và cấp bậc: nhân viên, trưởng nhóm hay quản lý.
2. Ba đến năm việc chính trong một tuần bình thường: viết bằng động từ cụ thể, ví dụ “đối chiếu công nợ với nhà cung cấp”, không phải “hỗ trợ các công việc kế toán”.
3. Tiêu chí bắt buộc và tiêu chí ưu tiên, tách riêng hai danh sách.
4. Khoảng lương mà công ty đã duyệt.
5. Quyền lợi thật mà công ty đang áp dụng.
6. Địa điểm, giờ làm, hình thức làm việc.
7. Thời gian thử việc theo chính sách công ty.

Một lưu ý về dữ liệu: không dán bảng lương nội bộ, tên nhân viên hiện tại hay hồ sơ ứng viên cũ vào công cụ AI công cộng. Nếu công ty bạn chưa có quy định về việc này, xem bài Quy định sử dụng AI trong doanh nghiệp: dữ liệu nào được nhập.

Bước 2: Prompt mẫu để viết JD

Prompt dưới đây dùng được với các trợ lý AI phổ biến. Phần trong ngoặc vuông là chỗ bạn điền. Nội dung đã điền là ví dụ minh họa cho một công ty không có thật.

Ví dụ minh họa:

Bạn là chuyên viên tuyển dụng tại Việt Nam. Hãy viết bản nháp JD bằng tiếng Việt cho vị trí sau.

Thông tin đầu vào (chỉ dùng thông tin này, không tự thêm):
- Vị trí: Nhân viên kế toán tổng hợp
- Công ty: Công ty TNHH Minh Họa (công ty sản xuất bao bì, khoảng 80 nhân viên)
- Địa điểm: [quận/huyện, tỉnh/thành phố]
- Giờ làm: thứ Hai đến thứ Sáu, 8:00–17:00
- Việc chính: lập chứng từ thu chi; đối chiếu công nợ nhà cung cấp hằng tháng; hỗ trợ kế toán trưởng lập báo cáo thuế; theo dõi tồn kho nguyên vật liệu
- Bắt buộc: tốt nghiệp cao đẳng trở lên ngành kế toán; ít nhất 2 năm làm kế toán tại doanh nghiệp; dùng được phần mềm kế toán
- Ưu tiên: từng làm ở công ty sản xuất; đọc được email tiếng Anh
- Lương: [khoảng lương đã duyệt]
- Quyền lợi: [chỉ liệt kê quyền lợi thật]
- Thử việc: [số ngày]

Yêu cầu khi viết:
1. Cấu trúc: giới thiệu ngắn, mô tả công việc, yêu cầu bắt buộc, điểm cộng, quyền lợi, cách ứng tuyển.
2. Không nêu giới tính, độ tuổi, tình trạng hôn nhân, ngoại hình hay quê quán.
3. Không dùng các cụm chung chung như “lương cạnh tranh”, “môi trường năng động”.
4. Nếu thiếu thông tin, ghi [CẦN BỔ SUNG] thay vì tự đoán.
5. Dưới 350 chữ.
6. Sau JD, liệt kê riêng những câu bạn không chắc hoặc đã tự suy ra.

Hai dòng quan trọng nhất là “chỉ dùng thông tin này, không tự thêm” và “ghi [CẦN BỔ SUNG] thay vì tự đoán”. Chúng không đảm bảo AI sẽ không bịa, nhưng giúp bạn thấy chỗ trống dễ hơn. Dòng cuối yêu cầu AI tự liệt kê chỗ nó suy đoán, để bạn biết cần soi kỹ đâu. Nếu muốn hiểu thêm cách viết prompt có vai trò, dữ liệu và định dạng rõ ràng, xem Cách viết prompt cho AI trong công việc văn phòng.

Bước 3: Một bản nháp AI và những chỗ phải sửa

Để bạn hình dung, dưới đây là một bản nháp minh họa do chúng tôi soạn, gom lại những lỗi hay gặp khi người dùng đưa prompt quá sơ sài (ví dụ chỉ gõ “viết JD kế toán tổng hợp”). Đây không phải đầu ra thật của một công cụ cụ thể nào.

Ví dụ minh họa (bản nháp có lỗi):

CÔNG TY TNHH MINH HỌA TUYỂN NHÂN VIÊN KẾ TOÁN TỔNG HỢP

Yêu cầu:
- Nữ, tuổi từ 22 đến 30, ưu tiên chưa lập gia đình
- Ngoại hình ưa nhìn, nhanh nhẹn
- Tốt nghiệp đại học chính quy loại khá trở lên
- Có ít nhất 5 năm kinh nghiệm, thành thạo 3 phần mềm kế toán
- Tiếng Anh thành thạo, có chứng chỉ IELTS 6.5

Quyền lợi:
- Lương cạnh tranh, thỏa thuận
- Thử việc 3 tháng, hưởng 70% lương
- Lương tháng 13, du lịch nước ngoài hằng năm, bảo hiểm sức khỏe cao cấp

Hồ sơ gồm: CV có ảnh, bản sao CCCD, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, số tài khoản ngân hàng.

Bản này đọc qua thấy “đủ ý”, nhưng gần như mục nào cũng phải sửa. Dưới đây là cách rà theo từng nhóm.

Nhóm 1: Câu chữ phân biệt đối xử

Bộ luật Lao động 2019 định nghĩa phân biệt đối xử trong lao động là hành vi phân biệt, loại trừ hoặc ưu tiên dựa trên nhiều yếu tố, trong đó có giới tính, độ tuổi, tình trạng thai sản, tình trạng hôn nhân và trách nhiệm gia đình, gây ảnh hưởng đến bình đẳng về cơ hội việc làm (Điều 3 khoản 8). Phân biệt đối xử trong lao động nằm trong danh sách hành vi bị nghiêm cấm (Điều 8).

Cũng theo Điều 3 khoản 8, việc phân biệt xuất phát từ yêu cầu đặc thù của công việc thì không bị xem là phân biệt đối xử. Nhưng một vị trí kế toán văn phòng khó có lý do đặc thù nào để yêu cầu “nữ, dưới 30, chưa lập gia đình”. Nếu bạn cho rằng một vị trí có yêu cầu đặc thù, hãy hỏi bộ phận pháp chế hoặc luật sư trước khi đưa vào tin đăng.

Cần xóa:

• Giới tính, khoảng tuổi, tình trạng hôn nhân.
• “Ngoại hình ưa nhìn” và các mô tả về vẻ ngoài không liên quan đến công việc.
• Cụm như “ưu tiên ứng viên trẻ”, “phù hợp với nam”, kể cả khi AI viết ở dạng gián tiếp.

Nhóm 2: Yêu cầu bị thổi phồng

AI thường nâng yêu cầu lên cho “chuyên nghiệp”: 5 năm thay vì 2 năm, đại học chính quy loại khá thay vì cao đẳng, IELTS 6.5 cho một vị trí chỉ cần đọc email tiếng Anh. Mỗi yêu cầu thừa là một nhóm ứng viên phù hợp tự rút lui.

Cách sửa: đặt cạnh nhau danh sách bắt buộc mà quản lý đã duyệt ở Bước 1 và danh sách trong bản nháp. Mục nào không có trong danh sách gốc thì xóa, hoặc chuyển xuống “điểm cộng” nếu quản lý đồng ý. Với mỗi yêu cầu còn lại, hỏi một câu: “Nếu ứng viên thiếu điều này, người đó có làm được việc trong ba tháng đầu không?” Nếu câu trả lời là có, đó không phải yêu cầu bắt buộc.

Nhóm 3: Lương và quyền lợi

“Lương cạnh tranh, thỏa thuận” không cho ứng viên biết gì. Nếu công ty cho phép công bố, hãy ghi khoảng lương đã duyệt. Nếu chưa được phép, ít nhất ghi rõ cách tính (lương cứng, phụ cấp, thưởng) và tránh hứa những khoản chưa chắc chắn.

Khi đặt khoảng lương, kiểm tra mức sàn theo địa bàn làm việc. Theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, lương tối thiểu vùng áp dụng từ 01/01/2026 là 5.310.000 đồng/tháng ở vùng I, 4.730.000 đồng ở vùng II, 4.140.000 đồng ở vùng III và 3.700.000 đồng ở vùng IV (MISA tổng hợp). Hãy kiểm tra lại văn bản hiện hành trước khi dùng, và tra nơi làm việc thuộc vùng nào theo danh mục địa bàn trong văn bản đó.

Với quyền lợi, AI hay tự thêm những thứ nghe hấp dẫn như “du lịch nước ngoài hằng năm” hay “bảo hiểm sức khỏe cao cấp”. Xóa mọi quyền lợi không có trong danh sách bạn nhận từ bộ phận nhân sự. Hứa sai trong JD sẽ quay lại thành câu hỏi khó ở buổi phỏng vấn hoặc khi ký hợp đồng.

Nhóm 4: Thử việc

Bản nháp ghi “thử việc 3 tháng, hưởng 70% lương”. Cả hai con số đều cần xem lại.

Theo Điều 25 Bộ luật Lao động 2019, thời gian thử việc tối đa phụ thuộc vào tính chất công việc: 180 ngày với người quản lý doanh nghiệp, 60 ngày với công việc cần trình độ từ cao đẳng trở lên, 30 ngày với công việc cần trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật hoặc nhân viên nghiệp vụ, và 6 ngày làm việc với công việc khác; mỗi công việc chỉ được thử việc một lần (Điều 25). Vị trí kế toán yêu cầu cao đẳng trong ví dụ thuộc nhóm tối đa 60 ngày, nên “3 tháng” là vượt.

Về lương thử việc, Điều 26 quy định lương thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng “ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó” (Điều 26). Con số 70% trong bản nháp thấp hơn mức này.

Nhóm 5: Thông tin xin từ ứng viên

Phần “hồ sơ gồm” thường bị bỏ qua khi rà soát, nhưng đây là chỗ liên quan đến dữ liệu cá nhân. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 có hiệu lực từ 01/01/2026, và Điều 25 của luật này yêu cầu bên tuyển dụng chỉ yêu cầu thông tin phục vụ mục đích tuyển dụng; với ứng viên không được tuyển, thông tin đã thu thập phải được xóa hoặc hủy, trừ khi có thỏa thuận khác (Luật sư Việt Nam).

Với JD trong ví dụ, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân và số tài khoản ngân hàng không cần cho vòng nộp hồ sơ. Ảnh chân dung và bản sao giấy tờ tùy thân cũng nên được cân nhắc lại: cần ở bước nào, ai giữ, giữ bao lâu. Đây là câu hỏi cho bộ phận nhân sự và pháp chế của công ty, không phải để AI quyết định.

Bước 4: Danh sách kiểm tra trước khi đăng

In danh sách này ra hoặc dán vào cuối mỗi bản nháp. Chỉ đăng khi trả lời được “có” cho tất cả.

1. Mọi công việc trong JD đều nằm trong danh sách quản lý trực tiếp đã duyệt.
2. Không có giới tính, độ tuổi, tình trạng hôn nhân, ngoại hình, quê quán.
3. Yêu cầu bắt buộc khớp với danh sách gốc; phần còn lại nằm ở mục ưu tiên.
4. Khoảng lương hoặc cách tính lương đã được duyệt và không thấp hơn lương tối thiểu vùng của nơi làm việc.
5. Mọi quyền lợi đều có thật và đang áp dụng.
6. Thời gian thử việc không vượt mức tối đa theo Điều 25; lương thử việc không dưới 85%.
7. Phần hồ sơ chỉ xin thông tin cần cho vòng tuyển dụng đó.
8. Không còn chỗ nào ghi [CẦN BỔ SUNG].
9. Đọc lại mục “những câu AI tự suy ra” và đã xử lý từng câu.
10. Một người khác (thường là quản lý trực tiếp) đã đọc bản cuối.

Bước 5: Dùng AI ở bước sau cũng có ích

Sau khi bạn đã sửa xong bản chính, AI lại hữu ích ở các việc ít rủi ro hơn:

• Rút gọn JD thành bản ngắn cho mạng xã hội, giữ nguyên lương và yêu cầu.
• Dịch sang tiếng Anh hoặc tiếng Nhật cho tin đăng song ngữ, rồi nhờ người đọc được ngôn ngữ đó soát lại.
• Soi lỗi: dán bản cuối vào và yêu cầu AI chỉ ra câu nào có thể bị hiểu là phân biệt đối xử hoặc mơ hồ. AI có thể bỏ sót, nên đây là lớp kiểm tra bổ sung, không thay cho danh sách ở Bước 4.

Prompt soi lỗi, ví dụ minh họa:

Đây là JD sắp đăng. Không viết lại. Hãy liệt kê:
1. Câu nào nhắc đến giới tính, tuổi, hôn nhân, ngoại hình hoặc có thể bị hiểu như vậy.
2. Câu nào mơ hồ, ứng viên đọc xong không biết cụ thể là gì.
3. Yêu cầu nào có vẻ không khớp với các việc được mô tả.
Trả lời dạng bảng: câu gốc | vấn đề | gợi ý sửa.

Câu “Không viết lại” giữ cho bản bạn đã duyệt không bị AI thay đổi âm thầm.

Những lỗi hay gặp khi đưa AI vào quy trình tuyển dụng

• Dùng lại một prompt cho mọi vị trí: prompt mẫu chỉ là khung; phần đầu vào phải đổi cho từng vị trí.
• Để AI chọn khoảng lương: AI không có dữ liệu lương của công ty bạn và có thể đưa ra con số nghe hợp lý nhưng không có căn cứ.
• Không lưu bản nháp gốc: hãy lưu prompt, bản nháp và bản cuối. Khi có người hỏi vì sao JD ghi như vậy, bạn có cái để đối chiếu.
• Chỉ một người duyệt: người viết prompt thường đọc lướt chính văn bản mình đã sửa. Một người thứ hai đọc sẽ dễ thấy lỗi hơn.

Bài này chỉ nhằm hướng dẫn thực hành, không phải tư vấn pháp lý. Với các trường hợp đặc thù, hãy hỏi bộ phận pháp chế hoặc luật sư lao động.

EON tổ chức các buổi đào tạo AI thực hành tại doanh nghiệp, trong đó người học dùng chính công việc của mình, như viết JD, làm bài tập rồi tự kiểm tra và sửa đầu ra của AI. Xem thêm tại đào tạo AI của EON.